nr 16 nov 2016

Samenvatting Periodiek 16 oktober 2016



1. Toon, schrijver van prijskaartjes en cabaretier.

Toon Hermans werd geboren in een voor heel Nederland arme tijd.Om een ‘paar cent’ bij te verdienen ging Toon helpen met etalages op te maken bij de winkels in Sittard.
Via deze bijverdiensten kwam hij terecht in Gulpen bij de familie Alberts. Op 31 januari 1938, de geboortedag van prinses Beatrix, maakte hij ook de etalage van de familie Albert op.
Hij kwam graag naar zijn familie in Gulpen want zijn familielid Emile Alberts was lid van de toneelclub en van de zangvereniging in Gulpen die regelmatig optraden in de zaal van Hotel de Kroon. Ook Toon wilde hier wel eens op de bühne staan. Hij deed dat ook al in Sittard in cafés. Hij “kletste” dan gewoon of hij aan de bar van het café stond en over alledaagse dingen.
In Gulpen wilde het z.g. Kermisman – comité geld inzamelen. Zij werkten het idee uit om in Gulpen de eerste keer een bonte revue ten tonele op te voeren. De avond vond plaats op 13 februari 1938 en Toon Hermans trad op als imitator.
Dhr. Bèr Alberts was een bekend fotograaf in Gulpen. En in die tijd bestonden nog geen negatieven maar deze lichtgevoelige laag werd op glasplaatsjes aangebracht. Toon schreef op de glasplaatjes tekst. Een aantal van deze foto’s met de aangebrachte tekst zijn aan dit artikel toegevoegd. Zelfs een foto van de dankbrief die Toon aan de familie zond staat in het periodiek afgedrukt.

2. Van Gent tot Gulpen: de familie Deneef.
De eerste “de Neef” in Gulpen was te danken aan de schilderskunst van Isodor Deneef. In 1850 zocht de toenmalige graaf van kasteel Neubourg, Oscar de Marchant et d’Ansembourg, na een grondige restauratie van het kasteel naar een kunstschilder om de kapel en de grote zaal van muur- en plafondschilderingen te voorzien. Het gezin Isodoor Deneef verhuisde in 1857 naar Gulpen en gingen wonen aan de Kippenheuvel 121.  Isidor had met de 2e prijs in een schilderwedstrijd in 1844 in Gent een reputatie opgebouwd en daardoor werd hij door de graaf gevraagd naar Gulpen te komen.Toen hij het werk in het kasteel Neubourg klaar had werd hij gevraag voor schilderwerk in de kerk in Teuven. 
Desiré Deneef werkte net als zijn broer Charles, als letterzetter en boekbinder bij drukkerij Alberts in Gulpen en hij was net als zijn broer Charles jaren lang lid van de harmonie van Gulpen.
In dit artikel staat een volledige stamboom met bij iedere naam een uitgebreide persoonsbeschrijving. De beschrijving in ons periodiek is een kleine samenvatting in vergelijking met het hele verhaal rondom de personen in de stamboom.
In 1886 verhuisde Charles met zijn vier kinderen van de Kippenheuvel, de huidige Kiebeukel naar de Looierstraat op de plek waar nu Zeeman is gevestigd en begon er een café met kegelbaan. Het café had mede door de aanwezigheid van zijn drie mooie dochters veel toeloop.
Zijn dochter Maria huwde met Mathijs Hubert Box. Zij werden ook de uitbaters van het café aan de Rijksweg, Restaurant M. Box – De Neef. Hun zoon Juul is lang werkzaam geweest op de Gulpener bierbrouwerij.  Het artikel is voorzien van prachtige foto’s en eindigt met personen waarvan velen nog in Gulpen wonen.

 

3. De Uiver verongelukt bij Rutbah Wells (Irak).
Dit is een vervolg op het verhaal in periodiek nr. 3: De Willem Beekmanstraat. Doordat we inmiddels 16 periodieken hebben geschreven merken we dat ze ook gebruikt worden als naslagwerk.
Het verhaal begint met enkele gegevens over de Uiver. De vader van de Willem Beekman kwam in 1905 als Rijksontvanger naar Gulpen.
De Uiver is een vliegtuig dat in 1934 in Santa Monica in California werd gebouwd, in onderdelen naar Nederland vervoerd en weer op het vliegveld Waalhaven geassembleerd.
Melbourne vierde in 1934 het eeuwfeest. Voor deze gelegenheid werd de luchtrace van Mildenhall in Engeland naar Melbourne georganiseerd. Deze race duurde van 20 tot 24 oktober 1934. Aan boord bevond zich ook post. De vlucht verliep niet zonder problemen. Er moest een noodlanding worden gemaakt. Uiteindelijk won de Uiver de race.

In heel Nederland ontstond uiver – euforie. Een fanatieke lezer van ons periodiek bezit enkele krantenartikelen en een envelop. De gegevens op deze envelop bevestigen dat deze envelop is meegereisd met deze eerste vlucht. Bijzondere postzegels die specifiek voor deze post waren ontworpen en gedrukt.

Ook de krantenberichten die de gedreven geschiedenisverzamelaar ons toonde bevatten veel geschiedkundige gegevens. De Uiver stortte op 20 december 1934 tijdens een kerstvlucht naar Batavia neer in de Syrische woestijn. Het neerstorten was te wijten aan de slechte bestuurbaarheid van het vliegtuig staat in dit krantenartikel te lezen. Gezagvoerder Willem Beekman had de KLM vóór de vlucht nog gewezen op de moeilijk bestuurbaarheid van het toestel. Aanvankelijk had hij zelfs geweigerd op te stijgen, maar op straffe van ontslag had hij toch aan de kerstvlucht moeten beginnen.

4. Opknapbeurt Missiekruis.
Op 8 januari 1834 werd dit kruis op de Gulpenerberg geplaatst. In ons eerste periodiek in 2009 staat een uitgebreid verslag hierover. In de loop van de 182 jaar is het kruis niet alleen verplaatst maar ook van corpus en model veranderd. Het kruis had veel te lijden gehad van de jarenlange wisselende weersomstandigheden. Galopia nam het initiatief om een opknapbeurt in het werk te stellen. De corpus werd vervoerd naar schildersbedrijf van Loo. Ook het kruisframe werd onder handen genomen. De bomen werd gesnoeid en er werd een plaquette bevestigd op een dikke steen die bij het kruis werd gelegd.
Op 15 augustus, Maria ten hemelopneming besloot de parochie een misdienst te houden bij het Mariamonument. Ook hier werd een plaquette ontworpen en geplaatst bij het Maria beeld. In overleg werd toen besloten dat beide plaquettes na de dienst zouden worden ingezegend. 
Het artikelbevat een serie prachtige foto’s waarop o.a. te zien is hoe het corpus van het kruis wordt afgenomen, gerestaureerd wordt, van de misdienst bij het Mariamonument en van de inzegening van de beide plaquettes en van het eindresultaat.

5. De Gulpener Turnclub GTC.
In 2017 bestaat deze Gulpener vereniging 140 jaar. Een van de oprichters was Hubert Stessen geboren in 1861. Hij werd de grote ster van de vereniging. Vanaf zeer jeugdige leeftijd deed hij veel aan sport. Na schooltijd werkte hij bij boekdrukkerij Alberts. Daar ontmoete hij Alfons Nederveen. Samen met hem richtte hij een gymnastiekvereniging, de huidige turnclub op. Zij oefenden met primitieve toestellen in een oude schuur. In 1881, tijdens zijn militaire diensttijd viel hij ook op door zijn sportieve aanleg. Hij nam deel aan regionaal, nationaal en internationale wedstrijden. In 1889 won hij in Parijs de wereldtitel met rekstokoefeningen.
Bij zijn terugkeer in Maastricht werd hij opgewacht door honderden Gulpenaren. Hij kreeg zelfs een felicitatietelegram van de toenmalige koning Willem III
In 1915 werd Pierre Jaspers, beter bekend al “dur Junne” Jaspers directeur van de Gulper Turnclub. Ook onder zijn leiding haalde de GTC veel successen. In die tijd hielden zich Frans Bucholz en Albert Herman speciaal bezig met de aspiranten.
De Tweede Wereldoorlog zorgde ervoor dat weinig activiteiten waren. Heel veel oude foto’s van de GTC staan in ons periodiek afgedrukt. Zoektochten zorgden ervoor dat de namen van de geportretteerde gevonden werden. Maar na WO II werd weer met volle inzet verder gegaan.
In 1956 werd een damesafdeling opgericht. Op Koninginnedag werden op de markt in Gulpen piramides gebouwd.
In 1970 nam Johan Hutschemaekers de voorzittershamer over. Er kwamen dames in het bestuur. Het artikel is versierd met talrijke prachtige foto en toont dat het aantal leden sterk is gestegen.

6. Het Zwavelstokkenmeisje: Sprookje of werkelijkheid?

Het Zwavelstokkenmeisje is een sprookje van Hans Christian Andersen dat in 1845 werd het voor de eerste keer gepubliceerd. Een arm klein meisje werd door de ouders de straat op gestuurd op oudejaarsavond om zwavelstokjes (lucifers) te verkopen. Maar ze verkocht niets. Ten einde raad steekt ze de zwavelstokjes aan en in het licht daarvan ziet ze een visioen waarin ze een kachel ziet branden, die warmte uitstraalt. Ze probeert haar voeten te warmen maar dan dooft het zwavelstokje.
Is dit ook heemkunde, zult U zich afvragen. Ook in Gulpen heeft een soortgelijk verhaal plaatsgevonden. Het verhaal is gevonden in het dagblad De Tijd van 15 februari 1887. Haar naam: Anna Gertruda Allié, geboren in Munchhausen. Zij kwam door familieomstandigheden in het klooster in Schin op Geul terecht.
Na een lange tijd van omzwervingen die allemaal tot in het kleinste detail in het verhaal beschreven zijn komt zij in aanraking met de Protestante gemeenschap. Maar hier ontstaat een conflict met de Protestante gemeenschap. Uit de geciteerde krantenartikelen blijkt dat Anna Allié de speelbal wordt van vele rechtszaken die gestreden worden tussen de Protestanten en Katholieken uit Gulpen.

Op de laatste pagina is een overzicht van artikelen in voorgaande periodieken te zien. Hiervan kunt U gebruik als naslagwerk, om op te zoeken in welk periodiek het artikel staat waar U op zoek naar bent.