Brand in de Wijngaardshoeve

Uit: De Limburger en het Limburgs Dagblad van 16 juli 1975

 

Vier ton schade aan monument

 

Hoeve De Wijngaard ging in, vlammen op

 

GULPEN - Een grootdeel van de monumentale boerderij De Wijngaard te Gulpen is gisterochtend door brand verwoest. Koeienstallen, hooizolders en de melkkamer gingen in vlammen op. Het woonhuis dat bij de hoeve hoort alsmede het herenhuis dat zich in de zuidpunt van het carrévormige complex bevindt, bleven net gespaard. Daardoor deden er zich geen persoonlijke ongelukken voor. Wel kwam een van de kalfjes die in de hoeve op stal stonden in de vlammen om. Enkele andere kalfjes konden tijdig naar buiten worden gedreven. De schade wordt ruwweg op 400.000 gulden geraamd.

De brand werd omstreeks vijf over drie in de ochtend gelijktijdig door de bewoner van de hoeve, de heer F. Bormans, en door de overbuurman, de heer G. Brand ontdekt. De heer Bormans dacht dat een hevige regenbui was losgebarsten maar toen hij naar buiten keek, zag hij de vlammen al torenhoog oplaaien uit de noordhoek van de hoeve. De brandweer van Gulpen die omstreeks half vier arriveerde, kreeg assistentie van twee wagens van de brandweer van Heerlen. Een uur later was de brand bedwongen. Men had die vlammenzee net voor de beide woningen die samen de westvleugel vormen, kunnen stoppen.

 

Melkkamer

De herenhof in het complex vormt een apart gedeelte dat bewoond door de familie ir. Reinards. De herenhof wordt door een brandmuur van de hooizolders gescheiden. Bij de brand ging ook een fonkelnieuwe melkkamer met een moderne inrichting ter waarde van 30.000 gulden verloren. Deze ligt op de noordkant en juist op de zolder daarboven, waar nog wat oud hooi lag opgestapeld, laaiden de vlammen het hoogst op. De heer Bormans.. die zich voornamelijk op veeteelt heeft toegelegd en die pas twee jaar eigenaar was van de hoeve, is tegen brand verzekerd,

 

Druiven

Het zal echter heel wat voeten in de aarde hebben om het monumentale gebouw, dat juist aan de entree van Gulpen uit de richting Wijlre een karakteristieke aanblik gaf, in originele staat te herstellen. De uit 1650 daterende hoeve stond vanwege de spekmuren op de monumentenlijst. Deze spekmuren bestaan uit om beurten lagen , mergelsteen en drie rijen baksteen.

"Wij hopen inderdaad dat het gebouw weer zijn gave staat zal worden gerestaureerd. Zo op het eerste oog hebben de muren niet te veel van de hitte geleden en komt 't vooral op herstel van het dak aan", zegt burgemeester A. Teheux van Gulpen.

 

De hoeve dankt zijn naam 'De Wijngaard’ aan het feit dat in vroeger tijden in de er achter gelegen weilanden druiven geteeld werden, Naar de oorzaak van de brand werd gistermiddag door de recherche een onderzoek ingesteld. Er wordt rekening gehouden met hooibroei of kortsluiting, maar ook met de mogelijkheid dat een clandestiene bivakkeerder in het hooi heeft liggen roken."

 

Brandweer kon vuurzee snel indammen

 Windstilte redding van ‘De Wijngaard’.

  

GULPEN - Dank zij het feit, dat het bij het uitbreken van de brand in de kapitale hoeve "De Wjjngaard" aan de Kieuwegracht in Gulpen nagenoeg windstil was is het mogelijk te danken, dat dit fraai en typische bouwwerk voor de toekomst bewaard is gebleven.

En dat het woongedeelte van de hoeve, het woonhuis en de appartementen, alsmede het aangrenzende pand van ir M. Reinards onaangetast bleven. Brandden de schuren en stallen weliswaar geheel uit en gingen de daken van het landbouwgedeelte verloren, de buitenmuren zijn allemaal overeind blijven staan. Om ongeveer drie uur werd eigenaar Fit Bormans door het knetterende vuur gewekt. In eerste instantie dacht hij aan een hevige regenbui, maar snel ontdekte hij, dat de schuren in lichterlaaie stonden. Een feit dat op dat moment ook door overbuurman Aug. Brand werd geconstateerd. Op verzoek van de heer Bormans, die druk bezig was enkele kalveren in veiligheid te brengen, waarschuwde deze de brandweer van Gulpen.

Burgemeester A. Téheux: "Het zal ongeveer tien over drie zijn geweest toen ik door de politie werd gebeld. Op dat moment ging ook de brandweersirene al. Bij aankomst viel aan blussen niet meer te denken. Wel moesten het woonhuis en het pand Reinards gered worden. Toen het vuur het woonhuis tot op ongeveer anderhalve meter was genaderd heb ik in overleg met de brandweercommandant en wethouder Prevoo assistentie van Heerlen gevraagd. Ik durfde het risico niet aan, al was op het moment dat Heerlen arriveerde de assistentie eigenlijk al niet meer nodig. Maar er moest op dat moment een beslissing worden genomen".

 

Onder grote publieke belangstelling, meerdere honderden Gu1penaren en gasten waren door het sirenegeloei gewekt, verrichten de beide brandweerkorpsen de blussingswerkzaamheden, die om kwart over vier reeds konden worden beëindigd op de nablussing na. Nog in de ochtenduren werd met het opruimen van de binnenplaats van de hoeve begonnen. Enkele land bouwers uit Gulpen waren daarbij behulpzaam.

Overigens heerste er dinsdagmorgen enige verwarring omtrent de brandalarmering en met name over de daartoe te benutten telefoonnummers. Burgemeester Teheux: "Toevallig hebben we daarover maandag nog een gesprek gehad, waarbij het op die dag echter niet meer mogelijk was het telefoonnummer van de commandant over te zetten naar commandant Leo Jongen. Ik heb daarover dinsdagmorgen opnieuw met de PTT gebeld en het is nu zo, dat alle nummers die in de telefoongids staan, juist zijn". Overigens zal de brandalarmering binnenkort, naar verwacht over drie weken, geschieden via de brandweer van Heerlen. Deze zal dan niet alleen radiografisch de sirene in Gulpen meteen in werking stellen, maar tevens de commandant op de hoogte stellen van plaats en omvang van de brand.

 

(Van onze verslaggever) GULPEN - Een felle brand heeft dinsdagmorgen om 3 uur de kapitale hoeve ,,De Wijngaard" in Gulpen grotendeels in de as gelegd. Een kalf kon niet meer van de vuurdood worden gered. De schade zal naar verwacht wordt enkele tonnen bedragen. De oorzaak van het ontstaan van de brand is nog onbekend, De mogelijkheid van kortsluiting wordt niet uitgesloten. Het bedrijf is verzekerd.

 

De brand werd omstreeks 3 uur door landbouwer/eigenaar Fit Bormans, tegelijk met overbuurman A. Brand, die onmiddellijk de brandweer van Gulpen alarmeerde, ontdekt. De vlammen sloegen toen al meters hoog boven de boerderij uit, aan blussen hoefde de brandweer, die zeer snel arriveerde, al niet meer te denken. Toen de vlammen dreigden over te slaan naar het woonhuis en het aangrenzende - geheel gerestaureerde - pand Reinards besloot burgemeester A. Teheux de hulp in te roepen van de brandweer van Heerlen. Toen deze arriveerde was het gevaar voor de woningen echter al geweken.